Author: Άνθης Αλέξανδρος
Η διαδικασία της αποκλειστικής επένδυσης πολλών προπονητών νεαρών ηλικιών σε “κλειστές” άμυνες ως βασική φιλοσοφία της ομάδας, είναι μία τάση η οποία εμφανίζεται συχνά και αξίζει την προσοχή και τον προβληματισμό των υπευθύνων προπονητών και των ακαδημιών.
Άμυνες Ζώνης (επιτρέπονται στις ηλικίες 14-15 και άνω)
Την συνήθη μορφή ζώνης στις νεαρές ηλικίες την συναντάμε σε σχηματισμό δυο παικτών μπροστά και τριών πίσω και συνήθως κατά την εφαρμογή της σε αυτές τις ηλικίες, οι παίκτες είναι τοποθετημένοι πολύ κλειστά καλύπτοντας αυστηρά συγκεκριμένο χώρο.
Κατά την αξιοποίηση της, στόχος είναι να κλείσουν οι αποστάσεις και να συμπτυχθούν τα κενά αποκλείοντας κάθε πιθανότητα διείσδυσης, αφήνοντας ελεύθερα σουτ μακρινής και πολλές φορές μέσης απόστασης.
Κλειστές άμυνες Man to Man (ανεξαρτήτως ηλικίας)
Τις κλειστές man to man άμυνες τις συναντάμε από τις πολύ μικρές ηλικίες (9+) μέχρι και τις μεγαλύτερες (13+) και σε αυτές οι αμυντικοί αν και μαρκάρουν παίκτες παίζουν πολύ κλειστά, ακολουθώντας συχνά εντολές να παραμένουν δύο και τρία βήματα πίσω από τη γραμμή του τριπόντου ανεξαρτήτως τοποθέτησης της μπάλας και του παίκτη. Κατά την εφαρμογή της συγκεκριμένης άμυνας συνηθίζονται οι αλλαγές (εφόσον επιτρέπονται τα σκριν), προσομοιάζοντας έτσι την άμυνα ζώνης.
Για ποιο λόγο οι προπονητές επενδύουν αποκλειστικά σε κλειστές άμυνες;
Για την κατάκτηση της νίκης
Ο κύριός λόγος αξιοποίησης και αποκλειστικής επένδυσης σε κλειστές άμυνες από προπονητές στις νεαρές ηλικίες είναι η επίτευξη του πολυπόθητου θετικού αποτελέσματος .
Οι προπονητές ορμώμενοι από θετικά ή και από λιγότερο θετικά κίνητρα αναγάγουν το αποτέλεσμα σε κύριο στόχο για :
– Να τροφοδοτήσουν το εγώ τους
– Να διατηρήσουν την ομάδα τους ανταγωνιστική έναντι δυσκολότερου ανταγωνισμού
– Να αποκτήσουν αναγνώριση στο κοινωνικό τους περίγυρο
– Να αποτρέψουν τους παίκτες από ενδεχόμενη αποχώρηση
– Να διατηρήσουν χαρούμενους παίκτες και γονείς.
Για να νιώσουν ότι μπορούν να επηρεάσουν την έκβαση του αγώνα
Όλοι οι προπονητές θέλουν να παρουσιάσουν το δικό τους αντίκτυπο στην ομάδα τους και στον αγώνα.
Όταν η ομάδα παίζει κλειστά (ζώνη ή man to man) o προπονητής φαίνεται ότι λειτουργεί έξυπνα επειδή απλά εκμεταλλεύεται τις επιθετικές αδυναμίες της αντίπαλης ομάδας.
Οι παίκτες φαίνονται οργανωμένοι στο γήπεδο, η κλειστή άμυνα αποδίδει και η αντίπαλη ομάδα προσπαθεί να σκοράρει απεγνωσμένα.
Η επίθεση είναι εύκολο να παγιδευτεί καθώς στις αναπτυξιακές ηλικίες:
- 9 έως 13 ετών οι παίκτες δυσκολεύονται να κάνουν επιτυχημένες πάσες (skip) από την μία στην άλλη μεριά του γηπέδου, προκαλώντας μετακίνηση και αμυντική ανισορροπία
- 10 έως 13 και 14 έως 16 ετών η απόδοση στο σουτ από μεσαίες και μακρινές αποστάσεις δεν έχει σταθεροποιηθεί στην πλειοψηφία των αθλητών.
Ποιο είναι το κακό ;
Αναφερόμενος στην αποκλειστική επένδυση σε κλειστές άμυνες ζώνης και man to man είναι ξεκάθαρο ότι η επανάληψη μέσω της προπόνησης δημιουργεί δυνατές συνήθειες. Η διδασκαλία των κλειστών αμυνών ως βασική φιλοσοφία της ομάδας (ζώνης και man to man) στερεί τους νεαρούς αθλητές από πλήθος ωφέλιμων συνηθειών, ενώ παράλληλα χτίζει ένα αδιαμφισβήτητα αρνητικό ισοζύγιο.
Οι κλειστές άμυνες (ζώνη + man to man) δημιουργούν κακές αμυντικές συνήθειες στις νεαρές ηλικίες
- Τεμπέλικη άμυνα στην μπάλα
- Μειωμένες ευκαιρίες εκγύμνασης των αθλητών
- Κακή αμυντική θέση μακριά από την μπάλα
- Κακή τεχνική closeout (προσέγγιση της μπάλας από βοήθεια, αδύνατη πλευρά ή κατάσταση ανισορροπίας)
- Απουσία αισθήματος υπευθυνότητας
- Απουσία επικοινωνίας
- Ελάχιστη αμυντική κίνηση
- Ελάχιστες ευκαιρίες άμυνας σε όλο το μήκος και πλάτος του μισού γηπέδου
- Μειωμένο αίσθημα υπευθυνότητας στο box out
- Λιγότερες αποφάσεις από τη θέση της βοήθειας
- Λιγότερες εικόνες και εμπειρίες αμυντικής περιστροφής
- Λιγότερες ευκαιρίες για τους ψηλότερους παίκτες να μαρκάρουν στην περιφέρεια
- Κακή προετοιμασία για όσα παιδιά συνεχίσουν το μπάσκετ στα επόμενα στάδια ανταγωνισμού
Επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των αντίπαλων επιθετικών
Οι προπονητές όλων των ακαδημιών πρέπει να κατανοήσουμε ότι όλοι μαζί υπηρετούμε το άθλημα και την υγιή ανάπτυξη και εξέλιξη όλων των αθλητών και όχι μόνο της ομάδας μας.
Οι μικροί αθλητές, οι οποίοι κυρίως λόγω της ηλικίας τους δεν έχουν την δύναμη ή την ευστοχία ενός ενήλικα αναγκάζονται στις κλειστές άμυνες να σουτάρουν από μακριά καθώς όσες πάσες ή και κοψίματα να κάνουν η κλειστή άμυνα μένει αμετακίνητη.
Το αρνητικά αποτέλεσμα για την επίθεση είναι :
- Περιορισμένες επιθετικές συγκυρίες και εικόνες καθώς η άμυνα αφήνει σταθερά μόνο μια επιλογή, το σουτ
- Περιορισμένες εικόνες συνεργασίας 2 ή και περισσοτέρων παικτών
- Περιορισμένη ανάπτυξη μπασκετικής αντίληψης
- Περιορισμένες εικόνες εναλλαγής της μπάλας σε πιεστική άμυνα
Οι κλειστές άμυνες κάνουν το μπάσκετ βαρετό στις μικρές ηλικίες
Ίσως το πιο επικίνδυνο παράγωγο τον κλειστών αμυνών είναι ότι αφαιρούν την χαρά από το παιχνίδι του μπάσκετ.
Οι κλειστές άμυνες man to man καθώς και η ζώνη στερεί από τους μικρούς αθλητές την χαρά του παιχνιδιού.
Φανταστείτε 2 ομάδες νεαρών αθλητών να αγωνίζονται αξιοποιώντας αποκλειστικά και οι 2 την άμυνα ζώνης.
Αλλεπάλληλα λάθη, άστοχα σουτ, χαμηλά σκορ συνθέτουν ένα σκηνικό απογοήτευσης πέρα από την χαρά και την ομορφιά του αθλήματος που γνωρίσαμε ως παιδιά σε αυτές τις ηλικίες.
Τέλος
Κατανοώ πως αρκετοί προπονητές νεαρών ηλικιών θα αναρωτηθούν:
“Το γκρουπ μου δεν μπορεί να συμβαδίσει με τον ανταγωνισμό που δέχεται, πώς θα κρατήσω την ισορροπία στα αποτελέσματα και το σκορ; ”
Απάντηση: Η επιλογή του κατάλληλου ανταγωνισμού για την εκάστοτε ομάδα νεαρών αθλητών είναι ίσως το πιο σημαντικό στάδιο κατά τον προπονητικό σχεδιασμό ανάπτυξης αθλητών. Είναι σημαντικό τα παιδιά να νιώσουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και τις ικανότητες τους ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν ομαλά.
“ Αφού σε παμπαιδικό και παιδικό εισαγάγουμε τον ανταγωνισμό, δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε τακτικές που θα οδηγήσουν στην νίκη; ”
Απάντηση: Η χρυσή διαχωριστική γραμμή έγκειται σε ένα αξεπέραστα βασικό σημείο.
Στην ηλικία τον 14 – 15 ετών εισαγάγουμε τον ανταγωνισμό [1], όχι την νίκη με κάθε κόστος. Συμπερασματικά, μπορούμε να ακολουθούμε στρατηγικές και τεχνικές νίκης στον βαθμό που δεν βλάπτουν την υγιή ανάπτυξη και εξέλιξη όλων των αθλητών.
——
[1] Long-Term Athlete Development By Istvan Balyi, Richard Way, Colin Higgs http://www.humankinetics.com/products/all-products/long-term-athlete-development
