Author : Άνθης Αλέξανδρος
“Όλοι οι προπονητές μπάσκετ μικρών ηλικιών πρέπει να αποφασίσετε, θέλετε να διδάξετε τους αθλητές σας πως να παίζουν μπάσκετ ή απλά θέλετε να κερδίσετε παιχνίδια”. Η ερώτηση του γνωστού προπονητή του NBA, Stan Van Gundy στα πλαίσια σεμιναρίου προπονητικής το 2008, είναι διαχρονική και ίσως πιο επίκαιρη από ποτέ !
Θυμάμαι το 1997 ως αθλητής της εθνικής ομάδας παίδων στα πλαίσια διεθνούς διοργάνωσης αντιμετωπίσαμε την εθνική Ρωσίας. Ο αντίπαλος play maker ψηλός, δίμετρος τότε με λεπτή φωνή και αδύνατος, φάνταζε ως περίεργη εικόνα στα μάτια μας. Ο παγκοσμίου φήμης πλέον, Αντρέι Κιριλένκο κατέβαζε την μπάλα ως play maker σε ηλικία 16 ετών και αυτό πιθανότατα γιατί δεν βρέθηκε κάποιος προπονητής του να πει:
“Πρέπει να παίζεις μόνο κοντά στο καλάθι για να κερδίσουμε”
“Άσε την ντρίπλα θα πρέπει να μάθεις μόνο κινήσεις ψηλού”
“Μην παίζεις με πρόσωπο, το παιχνίδι σου θα είναι συνέχεια με πλάτη”
Ας αναρωτηθούμε λοιπόν ποιος είναι ο ρόλος ενός Προπονητή μικρών ηλικιών; Ποια είναι η αποστολή μιας ακαδημίας μπάσκετ;
Η απάντηση για την πλειοψηφία των αναγνωστών ενδεχομένως να φαντάζει προφανής. Το μέτρο της επιτυχίας ενός “φυτώριου” ή ενός προπονητή δεν μπορεί να είναι άλλο από τη δημιουργία νέων αθλητών που αναπτύσσονται, δραστηριοποιούνται αθλητικά και αγγίζουν ή ξεπερνούν τις δυνατότητες τους. Και όμως, πολλές ακαδημίες μπάσκετ αφήνουν στην άκρη τον κύριο στόχο τους και λειτουργούν λανθασμένα κυνηγώντας με κάθε κόστος την “χειροπιαστή”, εφήμερη διάκριση.
Δεκατριάχρονοι “ψηλοί” περιορίζονται στα στενά όρια της θέσης τους, ενώ οι αντίστοιχοι “κοντοί” πρέπει να μάθουν οπωσδήποτε μόνο να ντριπλάρουν. Συνδυαστικές άμυνες πίεσης, φωνές, άμυνες ζώνης και πολυάριθμα επιθετικά συστήματα συνθέτουν ένα φαύλο κύκλο ρηχής αυτοκαταξίωσης εγκλωβίζοντας συλλόγους και προπονητές στον μονόδρομο της “νίκης με κάθε κόστος”.
Ας αναλογιστούμε όμως… η εκπαίδευση των νεαρών αθλητών δεν μπορεί παρά να υψώνεται πέρα από ένα πρόσκαιρο αποτέλεσμα, έναν αγώνα, μία νίκη ή ένα καλάθι καθώς είναι ξεκάθαρα ζήτημα προτεραιοτήτων, φιλοσοφίας, θετικών εμπειριών και στάσης ζωής.
Πέρα όμως από τα καθημερινά παραδείγματα κυνικής πραγματικότητας, ποια θα έπρεπε να είναι η ουσία της ανάπτυξης των νέων αθλητών καλαθοσφαίρισης ; ποια είναι τα στοιχεία που συνθέτουν ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που βοηθά τους αθλητές να αγγίξουν τις προοπτικές τους και παράλληλα να αγαπήσουν την ενασχόληση με τον αθλητισμό ως στάση ζωής.
- Παιδοκεντρική προσέγγιση εκμάθησης δεξιοτήτων μέσα από θετικές και ευχάριστες εμπειρίες ζωής.
- Προπονητικά προγράμματα κατάλληλα για την κάθε ηλικιακή ομάδα με γνώμονα τις ανάγκες του κάθε αθλητή
- Οριοθέτηση στόχων και προτεραιοτήτων. Η νίκη δεν είναι το παν ! Δείτε πως βιώνουν τα παιδιά τη διασκέδαση στις αθλητικές δραστηριότητες ανά ηλικία (μελέτη http://publichealth.gwu.edu/content/being-good-sport-ranks-top-%E2%80%9Cfun%E2%80%9D-factor-study-youth-sports)
- Ίσες ευκαιρίες ανάπτυξης, εξέλιξης και μαθησιακής εμπειρίας για όλους τους αθλητές στους αγώνες και τις προπονήσεις.
- Αξιοποίηση και προπόνηση αθλητών χωρίς τα όρια των παραδοσιακών θέσεων (positionless basketball)
- Ίση κατανομή χρόνου και ευκαιριών σε αγώνες και προπονήσεις
- Ολοκληρωμένα προγράμματα διαχείρισης κινδύνων και προστασίας των παιδιών.
- Ενσωμάτωση κανόνων συμπεριφοράς για προπονητές, παράγοντες, αθλητές και γονείς.
- Υποχρεωτική εκπαίδευση γονέων για την καλύτερη κατανόηση της προπονητικής εμπειρίας των νέων αθλητών.
Η δημιουργία ενός υγιούς περιβάλλοντος προϋποθέτει σεβασμό στο άθλημα, ορθολογική προσέγγιση και διαρκή γνώση και εξέλιξη.
H υπέρμετρη εστίαση στη νίκη αποτελεί ξεκάθαρη τοποθέτηση υπέρ του “δόγματος της συντόμευσης” και σίγουρα δεν μπορείς με συντομεύσεις να οδηγήσεις νέους αθλητές να αγγίξουν και να ξεπεράσουν τις δυνατότητες τους.
Δεν μπορείς με “συντομεύσεις” να αγγίξεις μια νέα γενιά παιδιών, ώστε να αγαπήσει πραγματικά τον αθλητισμό και το μπάσκετ.
Το καλό με τους τραυματισμούς είναι ότι σου δίνουν χρόνο να κοιτάξεις πίσω !
Καλοκαίρι του 2002, ημέρα εορτασμού του Memorial Day. Ως παίκτης μεγάλου κολλεγίου στο Τέξας ζω και αναπνέω μπάσκετ. Θέλω να γνωρίσω κάθε πτυχή του αθλήματος, κάθε ιστορία μεγάλου παίχτη, να ανακαλύψω κάθε αστικό μύθο.
Έπρεπε με κάθε τρόπο να επισκεφτώ το Χάρλεμ της Νέας Υόρκης, την Μέκκα όλων των ανοιχτών, το Rucker Park .
Julius Erving, Earl “the Goat” Manigault, Nate “Tiny” Archibald και άλλοι μεγάλοι θρύλοι έδιναν εκεί ραντεβού, στο γήπεδο όπου το στυλ του παιχνιδιού ήταν συνώνυμο της ουσίας και οι θεατές κρεμόντουσαν από κτήρια και δέντρα για να το παρακολουθήσουν.
Δίδαγμα; οι αστικοί μύθοι κρύβουν αλήθειες … always be a student of the game !
Σημείωση για τους νέους: Η ιστορία τοποθετείται στην προ youtube, facebook, google maps εποχή.
Περισσότερες πληροφορίες για το Holcombe Rucker Park μπορείτε να βρείτε εδώ.
Ανάπτυξη Αθλητών – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι Γονείς (β’ μέρος)
Το παιδί μου πρέπει να κερδίσει το πρωτάθλημα μπάσκετ στα προμίνι ! Μήπως η δήλωση αυτή κρύβει κινδύνους ;
Ο ανταγωνισμός με προτεταμένο στόχο την νίκη σε ακαδημίες νεαρών αθλητών, προϋποθέτει πολλές ώρες επίπονης άσκησης με έμφαση στο εφήμερο αποτέλεσμα αντί για την υγιή μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του παιδιού ως αθλητή και προσωπικότητα.
Στον βωμό του αποτελέσματος πολλοί μικροί αθλητές εξειδικεύονται νωρίτερα από ότι προβλέπουν τα στάδια ανάπτυξης τους, βιώνοντας την πρώιμη εξειδίκευση, η όποια και χαρακτηρίζεται από μέγιστη ένταση στοχευμένης προπονητικής και ελάχιστη προσθήκη δραστηριοτήτων διασκέδασης και παιχνιδιών.
Η πλειοψηφία των μελετών επισημαίνει ότι η πρώιμη εξειδίκευση μπορεί να έχει «σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη ενός αθλητή μακροπρόθεσμα», ιδίως όταν μιλάμε για αθλήματα αργής εξειδίκευσης όπως το μπάσκετ.
Ο Κίνδυνος της Πρώιμης εξειδίκευσης – 9 αρνητικές επιπτώσεις [2]
- Επηρεάζει την υγιή ανάπτυξη του παιδιού
- Επιφορτίζει το παιδί με άγχος λόγω των υπέρμετρων προσδοκιών των γονέων και του στενού του κύκλου
- Δεν διασφαλίζει μελλοντικές αθλητικές επιτυχίες
- Κάνει κακό, αντί να βοηθά, την ανάπτυξη δεξιοτήτων
- Καλλιεργεί ελιτίστικη συμπεριφορά
- Οδηγεί σε τραυματισμούς υπέρ-χρήσης
- Προωθεί τις αξίες και τα συμφέροντα των ενηλίκων και όχι των παιδιών
- Αυξάνει τις πιθανότητες το παιδί να εξουθενωθεί και να εγκαταλείψει τον αθλητισμό
- Μειώνει τις πιθανότητες τα παιδιά να παραμείνουν ενεργά στον αθλητισμό ως ενήλικες
Δυστυχώς η πρώιμη εξειδίκευση εμφανίζεται όλο και περισσότερο.
Μερικοί από τους βασικούς λόγους αύξησης της πρώιμης εξειδίκευσης στα αθλήματα παγκοσμίως είναι [2] :
- Οι τάσεις της κοινωνίας ▶ Ανταγωνιστική επιβίωση
- Οι γονείς ▶ Το παιδί μου πρέπει να ξεχωρίζει και να προοδεύει σε κάθε δραστηριότητα
- Οι Προπονητές ▶ Πρέπει να επιδείξω απτά αποτελέσματα με νίκες για να ξεχωρίσω
- Η Πρόωρη ηλικία κορύφωσης ορισμένων αθλημάτων (π.χ. ενόργανη)
- Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες ▶ Προοπτική Επαγγελματικής διεξόδου
- Η εμπορευματοποίηση του Αθλητισμού
- Τα προγράμματα προπονητικής των Αθλητικών Ομάδων
Τα οφέλη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης αθλητών
Και όμως, τα παιδιά που διασκεδάζουν παίζοντας 😀 και ακολουθούν αθλητικά προγράμματα εναρμονισμένα με τα στάδια ανάπτυξης LTAD(Long-Term Athlete Development),
- είναι πιο πιθανό να εξελιχθούν σε ενεργούς και υγιείς ενήλικες,
- αποκτούν περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθούν σε κορυφαίους αθλητές σε ανταγωνιστικό επίπεδο.
Διαμορφώνοντας τον αθλητισμό ως διασκέδαση και διδακτική εμπειρία περισσότερα από τα παιδιά μας
- Θα παραμείνουν σωματικά ενεργά καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής τους [1]
- Θα φτάσουν στην κορυφαία βαθμίδα του ερασιτεχνικού και επαγγελματικού αθλητισμού εφόσον το επιλέξουν [1]
Μία σημείωση για το Άθλημα του Μπάσκετ
Στα αθλήματα όπου η κορυφαία απόδοση επιτυγχάνεται μετά από την πλήρη ηλικιακή ωρίμανση του αθλητή (δηλ. στις ηλικίες από 20 έως 30 ετών) η εξειδίκευση προσεγγίζεται σταδιακά κατά την ηλικία των 13-15 ετών, ενώ η αποκλειστική στοχευμένη επένδυση στην εξειδικευμένη εκγύμναση ακολουθείται από την ηλικία των 16 ετών [1] . Το μπάσκετ είναι άθλημα “Αργής Εξειδίκευσης” όπως επίσης είναι το ποδόσφαιρο, το βόλεϋ, το πόλο και πολλά άλλα.
Γονείς και προπονητές πρέπει να μάθουμε να μην είμαστε βιαστικοί, καθώς τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν δεξιότητες και να ακολουθούν ευχάριστες δραστηριότητες που ταιριάζουν με τα στάδια ανάπτυξής τους, σύμφωνα με το Μακροπρόθεσμο Μοντέλο Ανάπτυξης Αθλητή (Long-Term Athlete Development) ή LTAD.
Το Πλάνο Ανάπτυξης Αθλητών της Ακαδημίας South αξιοποιεί το εκπαιδευτικό μοντέλο Μακροπρόθεσμης Ανάπτυξης Αθλητών LTAD.
Το Μοντέλο LTAD ακολουθείται από:
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Καλαθοσφαίρισης των Ηνωμένων Πολιτειών,
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Ποδοσφαίρου των Ηνωμένων Πολιτειών,
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Καλαθοσφαίρισης του Steve Nash στον Καναδά,
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Βόλεϋ των Ηνωμένων Πολιτειών
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Χόκεϊ επί πάγου των Ηνωμένων Πολιτειών
Πηγές
[1] Long-Term Athlete Development By Istvan Balyi, Richard Way, Colin Higgs
http://www.humankinetics.com/products/all-products/long-term-athlete-development
[2]. Mostafavifar AM, Best TM, Myer GD. Early sport specialisation, does it lead to long term problems? Br J Sports Med. 2013;47:1060-1061.
Ως προπονητές μικρών αθλητών οφείλουμε να αναζητούμε θετικές συμπεριφορές και να τις αναδεικνύουμε !
Η εικόνα του εαυτού του κάθε παιδιού διαμορφώνεται κυρίως από τις απόψεις που εκφράζουν οι ενήλικες για εκείνο. Για να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση των μικρών αθλητών μας είναι σημαντικό να αναζητούμε θετικές συμπεριφορές, δράσεις και επιδόσεις και να τις αναδεικνύουμε με έμφαση.
Σύμφωνα με εφαρμοσμένη έρευνα στην προπονητική νέων αθλητών η αναλογία θετικών και αρνητικών επισημάνσεων που εφαρμόζει ο κάθε προπονητής θα πρέπει να είναι 4 προς 1. Δηλαδή για κάθε αρνητική επισήμανση θα πρέπει να ακολουθούν 4 θετικές.
Επιπλέον, αν θέλουμε τα παιδιά να κατανοήσουν τις θετικές επισημάνσεις θα πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι: οι φράσεις “Καλή προσπάθεια” και “καλό παιχνίδι” είναι αρκετά ασαφείς.
Οι μικροί αθλητές μας χρειάζονται “ζωηρές” και συγκεκριμένες επιβραβεύσεις ώστε να τις κατανοήσουν και να τις αποτυπώσουν.
Παραδείγματα σωστής επιβράβευσης είναι τα ακόλουθα:
“ Μπράβο έκοψες πολύ δυνατά μέχρι το καλάθι και ζήτησες την μπάλα“
“ Έπαιξες καλή άμυνα χαμηλώνοντας και λυγίζοντας τα πόδια σου, Μπράβο !“
“ Κράτησες την μπάλα και βρήκες μία καλή πάσα στον ελεύθερο συμπαίκτη του, Μπράβο ! “
Τέλος, αναδεικνύοντας στοχευμένα τις θετικές δράσεις των παιδιών τα βοηθάμε να κατανοήσουν καλύτερα την πρόοδο που έχουν σημειώσει, αυξάνοντας την αυτοπεποίθηση τους.
Και μην ξεχνάτε για την καλύτερη αποτύπωση της εμπειρίας του επαίνου από του μικρούς αθλητές ο προπονητής θα πρέπει να αξιοποιεί δυνατή χαρούμενη φωνή, κίνηση και πολύ θετική διάθεση 😀 !
Πηγές
“The Cheers and the Tears: A Healthy Alternative to the Dark Side of Youth Sports Today 1st Edition” by Shane Murphy
Τι είναι το καλύτερο για το παιδί μου; Πότε έχει περισσότερες πιθανότητες να ασχοληθεί με τον πρωταθλητισμό; Τα παιδιά πρέπει να εξειδικεύονται από μικρές ηλικίες; Ποια είναι τα στάδια ανάπτυξης ενός αθλητή;
Η απάντηση σε αυτές τις ερωτήσεις είναι απλή, τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν δεξιότητες και να ακολουθούν δραστηριότητες που ταιριάζουν με τα στάδια ανάπτυξής τους. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται Μακροπρόθεσμη Ανάπτυξη Αθλητή (Long-Term Athlete Development) ή LTAD [1].
LTAD – Μακροπρόθεσμη Ανάπτυξη Αθλητών
Το LTAD σύμφωνα με ειδικούς επιστήμονες είναι η πιο ωφέλιμη προσέγγιση για τους μικρούς αθλητές, για αυτό και ακολουθείται από κορυφαία αναπτυξιακά προγράμματα παγκοσμίως.
Η ανθρώπινη ανάπτυξη από τη γέννηση έως την ενηλικίωση είναι μια συνεχής διαδικασία.
Ειδικοί εμπειρογνώμονες διαχωρίζουν την ανθρώπινη ανάπτυξη σε σχέση με την άθληση (LTAD), σε διακριτά στάδια με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, τα οποία και ονομάζονται στάδια ανάπτυξης [1].
- Στάδιο 1: Αρχίζω με ενέργεια (0-6 ετών)
- Στάδιο 2: Βάσεις Άθλησης με Διασκέδαση (κορίτσια 6-8, αγόρια 6-9)
- Στάδιο 3: Μαθαίνω να προπονούμαι (κορίτσια 8-11, αγόρια 9-12)
- Στάδιο 4: Προπονούμαι για να βελτιωθώ (κορίτσια 11-15, αγόρια 12-16)
- Στάδιο 5: Προπονούμαι για να ανταγωνίζομαι (κορίτσια 15-21, αγόρια 16-23)
- Στάδιο 6: Προπονούμαι για να κερδίζω (κορίτσια 18+/-, αγόρια 19+/-)
- Στάδιο 7: Δια βίου Άθληση (χωρίς ηλικιακό όριο)
Έμφαση στην εξειδίκευση από μικρή ηλικία ;
Η στοχευμένη προπονητική με ελάχιστη προσθήκη δραστηριοτήτων διασκέδασης και παιχνιδιών, από τις μικρές ηλικίες (11 και κάτω ετών) με σκοπό τη μέγιστη επίδοση, δεν βοηθά τα παιδιά να αγγίξουν την πλήρη δυναμική τους (παρότι ακολουθείται κατ’ εξαίρεση σε αθλήματα που επιζητούν την κορύφωση σε μικρές ηλικίες π.χ. ενόργανη). Στην πραγματικότητα η πρώιμη εξειδίκευση στέκεται εμπόδιο στην πλήρη εξέλιξη των παιδιών και επιφυλάσσει πλήθος αρνητικών επιπτώσεων.
Σε περίπτωση που η προπόνηση δεν ταιριάζει με τα στάδια ανάπτυξης οι συνέπειες για τους μικρούς αθλητές είναι αρνητικές και δυσάρεστες [1]:
- Τα παιδιά δεν διασκεδάζουν
- Εστιάζουν υπερβολικά στην νίκη αναπτύσσοντας κακές συνήθειες
- Η ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους είναι κακή
- Δε φτάνουν στο ανώτατο επίπεδο της απόδοσης τους
- Εξουθενώνονται και εγκαταλείπουν τον αθλητισμό.
Το Πλάνο Ανάπτυξης Αθλητών της Ακαδημίας South έχει συσταθεί με σκοπό τη καθοδήγηση των αθλητών σύμφωνα με το κατάλληλο στάδιο ανάπτυξης. Αξιοποιώντας το παγκοσμίως αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό μοντέλο Μακροπρόθεσμης Ανάπτυξης Αθλητών LTAD, σχεδιάσαμε ένα πρακτικό, λειτουργικό και διαδοχικό μοντέλο ανάπτυξης κατάλληλο για τον κάθε αθλητή.
Το LTAD, ακολουθείται από κορυφαία αναπτυξιακά προγράμματα παγκοσμίως. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Καλαθοσφαίρισης των Ηνωμένων Πολιτειών,
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Ποδοσφαίρου των Ηνωμένων Πολιτειών,
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Καλαθοσφαίρισης του Steve Nash στον Καναδά,
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Βόλεϋ των Ηνωμένων Πολιτειών
- το αναπτυξιακό πρόγραμμα Χόκεϊ επί πάγου των Ηνωμένων Πολιτειών
Οφέλη και μειονεκτήματα των μοντέλων ανάπτυξης αθλητών θα παρουσιαστούν αναλυτικά στο β΄μέρος του άρθρου.
Πηγές
[1] Long-Term Athlete Development By Istvan Balyi, Richard Way, Colin Higgs
Long-Term Athlete Development
Οι μικροί αθλητές μας διασκεδάζουν, προπονούνται δυνατά και αναπτύσσουν τις αθλητικές τους ικανότητες μαθαίνοντας μπάσκετ. Ανακαλύψτε και εσείς τα συσταστικά της προπόνησης mini Basketball του South #fun #joy #skills #detail #energy #gosouth
Μία από τις πιο σημαντικές πτυχές της προπονητικής νεανικών τμημάτων είναι η καλή επικοινωνία μεταξύ των παικτών και των γονέων τους. Κατανοούμε ότι το Μπάσκετ είναι ένα άθλημα που μπορεί να προκαλέσει εκδήλωση συναισθηματισμού και πως αρκετές φορές οι γονείς είναι επιρρεπείς στο να φωνάξουν οδηγίες προς τους παίκτες από την κερκίδα.
Εάν αυτές οι οδηγίες είναι αντίθετες με εκείνες του προπονητή, η σύγχυση του παίκτη είναι αναπόφευκτη. Για αυτόν το λόγο θα πρέπει να ενθαρρύνετε τους μικρούς αθλητές μας να ακολουθούν τις οδηγίες του προπονητή τους και να εμπιστευτείτε την προπονητική καθοδήγηση σε αυτούς.
Πιστεύουμε επίσης ότι οι γονείς πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τον προπονητή στην προσπάθεια του να διδάξει. Ο αθλητισμός παρέχει μία εξαιρετική ευκαιρία στους νεαρούς αθλητές να διδαχθούν την πραγματικότητα των ανταγωνιστικών καταστάσεων.
Γίνονται μέρος ενός κοινωνικού συνόλου, αποκτούν ρόλο μέσα σε αυτό, καλούνται να αντιμετωπίσουν αντίξοες καταστάσεις και να τις προσπελάσουν κερδίζοντας στην πορεία μαθήματα ζωής.